MIT 1: Dziecko półroczne powinno siedzieć, a jeżeli nie robi tego samodzielnie to powinno się je obkładać poduszkami, kocami itp. by utrzymało pozycję.

Mimo, że świadomość rodziców na temat konsekwencji związanych ze zbyt wczesnym sadzaniem dzieci jest duża, to i tak bardzo często w praktyce fizjoterapeutycznej spotykam się z powyższym stwierdzeniem. Sześciomiesięczne niemowlę nie musi samodzielnie przyjmować pozycji siedzącej. Średni czas osiągnięcia umiejętności samodzielnego siadu przez niemowlę to 8-9 miesiąc życia. Z reguły dziecko półroczne nie ma jeszcze wystarczającej stabilizacji mięśniowej, aby przeciwdziałać sile grawitacji. Oczywiście są dzieci, które w wieku 6 miesięcy perfekcyjnie opanują przechodzenie do pozycji siedzącej, ale jest to zdecydowana mniejszość maluchów.

FAKT:  Około 7 miesiąca życia niemowlę biernie posadzone powinno na chwilę samodzielnie się utrzymać. Jeżeli taka umiejętności nie pojawi się do 9 miesiąca jest to wskazanie do konsultacji ze specjalistą.

MIT 2: Próby podciągania się dziecka do siadu, gdy jest ono trzymane za rączki bądź samo podciąga się trzymając krawędzi np. gondoli, świadczą o gotowości dziecka do siadu.

Jest to naturalna, prawidłowa reakcja w trakcie rozwoju, o ile jest to jeden z elementów różnorodnych form ruchowych malucha. Tzn. oprócz podciągania do siadu bez problemu zmienia pozycje np.z brzuszka na plecy i na odwrót. Samoistne podciąganie daje możliwość aktywizowania mięśni zginaczy szyi i tułowia, co jest niezbędne do prawidłowej stabilizacji ciała. Tego rodzaju próby nie są jednak jednoznaczne z gotowością do samodzielnego siadu.

FAKT: Niemowlę swobodnie przechodzi do pozycji siedzącej z dwóch pozycji : czworaczej bądź pozycji bocznej(amfibii).

To prawda. Ważne jest, aby dziecko potrafiło samodzielnie przyjąć i zmieniać pozycję, w naturalny sposób, przechodząc przez kolejne etapy rozwoju. Dzieci sadzane biernie często nie potrafią przejść do innej pozycji, bo nie miały okazji się tego nauczyć.

MIT 3: W okresie rozpoczęcia rozszerzania diety (najczęściej przypada on w okolicach 6 miesiąca życia) dziecko musi siedzieć w foteliku do karmienia.

FAKT: Rzeczywiście- fotelik do karmienia zapewnia stabilną pozycję miednicy, a tym samym prawidłowe ustawienie głowy i szyi, zapobiegając tym samym zakrztuszeniu. Jednak gdy niemowlę nie siedzi jeszcze samodzielnie można sadzać dziecko np. pomiędzy swoimi udami, bokiem do siebie (zachowując kąt prosty między udami a tułowiem dziecka).  Początki rozszerzania diety to tylko krótkotrwałe podawanie pokarmów uzupełniających- podstawą nadal jest mleko. Więc do czasu, gdy posiłki będą zajmowały znacznie więcej czasu, dziecko z pewnością opanuje już siad na tyle dobrze, by utrzymać się w foteliku do karmienia.

—-

W terapii niemowląt, zwłaszcza metodą NDT-Bobath, mogą Państwo zetknąć się z sytuacją, gdy terapeuta pracuje z dzieckiem nawet od 3 miesiąca życia w pozycji siedzącej. Jest to pozycja tylko na czas terapii, a więc nie jest długotrwała. Jest to ułożenie nieraz niezbędne do uzyskania kontroli głowy i tułowia oraz prawidłowej pracy mięśni pomiędzy przednią, a tylną stroną ciała. Bez wyraźnego wskazania terapeuty nie wykonujemy takich ćwiczeń w domu!

Artykuł przygotowała Martyna Iwaniuk-Sawczuk
– fizjoterapeuta, terapeuta SI, Terapeuta NDT-Bobath

Więcej o rehabilitacji niemowląt można przeczytać TUTAJ

Zapraszamy do zapisów – nasi fizjoterapeuci pracują z dziećmi już od pierwszego dnia ich życia. Konsultują i wpierają rodziców nie tylko w razie trudności, ale także pomagają wypracować prawidłowe nawyki pielęgnacji maluszka.

Artykuł Samodzielny siad dziecka- fakty i mity pochodzi z serwisu Poradnia KONWALIOWA.

Czym jest asymetria? Objawy

Aby łatwiej zrozumieć pojęcie asymetrii zacznijmy od tego, czym jest symetria? Symetria to ułożenie ciała, w którym w pozycji na plecach nosek, broda, środek mostka, pępek i spojenie łonowe dziecka łączą się w jednej linii. Wszelkie odstępstwa ułożenia ciała od tzw. linii środkowej ciała będą nazywane asymetrią. W praktyce oznacza to np. układanie się maluszka w pozycji na plecach w literkę ,,C”, czasami może być widoczne asymetryczne ułożenie tylko części ciała (np. głowy). Utrzymanie pozycji na brzuszku staje się niezwykle trudne- dziecko po chwili przewraca się niekontrolowanie na plecy, widoczne są fałdy skórne po skróconej stronie tułowia, jeden z barków jest wyraźnie cofnięty, miednica układa się skośnie itd. Objawami często zauważalnymi przez rodziców staje się spłaszczona główka, asymetria w obrębie twarzy (mniejsze oczko, policzek). Wszystkie powyższe symptomy są charakterystyczne dla dzieci, które leżą, nie przemieszczają się. U maluszków, które osiągają kolejne etapy rozwoju ruchowego, asymetria będzie objawiała się też wykonywaniem czynności tylko na jedną stronę, np. obroty tylko na jedną ze stron, pełzanie przez podciąganie stale tej samej nogi, siad skośny tylko na prawą bądź lewą stronę, wstawanie ciągle z tej samej nogi itp.

Przyczyny asymetrii u niemowląt

Przyczyny asymetrycznego układania się ciała i głowy dziecka mogą być różne: od czynników niezależnych od nas takich jak np. ułożenie dziecka w brzuchu mamy zwłaszcza w ostatnich tygodniach ciąży, ilość wód płodowych, nasilony refluks żołądkowy maluszka, kolki jelitowe, zaburzenia neurologiczne, wady wzroku czy słuchu, aż po przyczyny, na które możemy mieć wpływ: niewłaściwa pielęgnacja (podnoszenie, karmienie itp.), ułożenie łóżeczka w pozycji, w której możliwe jest podchodzenie tylko z jednej ze stron.

Kiedy asymetria jest fizjologią?

Asymetryczne układanie się jest charakterystyczne dla noworodków i niemowlaków do około końca trzeciego miesiąca życia. Asymetria w tym czasie jest fizjologią, gdy układanie tułowia w literkę ,,C” jest zmienne co do strony tzn. maluch układa głowę bądź tułów raz na jedną, a raz na drugą stronę. W tym czasie bardzo widoczny staje się odruch pierwotny ATOS( Asymetryczny Toniczny Odruch Szyjny), podczas którego skręt głowy dziecka w jedną ze stron powoduje ,,wygięcie” ciała po stronie przeciwnej. Podczas obrotu głowy dziecka na jedną ze stron następuje wyprost rączki i nóżki po stronie, na którą jest skierowana głowa, a po drugiej występuje zgięcie kończyn. To właśnie czas nasilenia tego odruchu najbardziej niepokoi rodziców, gdyż na pierwszy rzut oka przypomina asymetrię. Można wtedy sprawdzić, czy przy obrocie głowy na drugą stronę ciało również układa się w ten sam sposób. Wówczas możemy być pewni, że mamy do czynienia z odruchem pierwotnym, a nie asymetrią. Czasem, w którym powinno się oczekiwać od dziecka symetrycznego ułożenia, to okolice końca trzeciego miesiąca życia. Symetria będzie niezwykle ważna do harmonijnego osiągania kolejnych etapów rozwoju ruchowego.

Jak pomóc dziecku z asymetrią?

Jeżeli rodzice podejrzewają asymetrię u swojego dziecka należy zasięgnąć porady specjalisty. Często wystarczy niewielka zmiana codziennych nawyków przy pielęgnacji dziecka: noszenie, zarówno na prawej, jak i lewej ręce, karmienie na obie strony, odbijanie na swoim prawym i lewym barku. Podnoszenie i odkładanie maluszka bokiem do podłoża, tak samo na jedną, jak i drugą stronę, podczas ubierania i przewijania należy obracać malucha na boki, aby dawać jak najwięcej okazji do obciążania stron ciała. Warto zmienić ustawienie łóżeczka na takie, aby umożliwić podchodzenie do dziecka raz z jednej, a raz drugiej strony, bądź układać głowę maluszka na zmianę(na górze i dole łóżeczka).

Należy przyjrzeć się, gdzie dziecko spędza największą część dnia- unikajmy bujaczków/leżaczków oraz zbyt miękkich materacy. Zapewniajmy różnorodną aktywność, dostosowaną do możliwości ruchowych malucha, korygujmy ułożenie na brzuszku, zachęcajmy do obrotów głowy na obie strony poprzez stymulowanie dźwiękiem czy obrazem.

Po 3 miesiącu warto wprowadzić zabawy, wspomagające rozwój symetrii np. układanie dziecka w zagłębieniu swoich ud, zabawy na wprost dziecka.

Im szybciej asymetria zostanie zauważona, tym łatwiej będzie z niej wyprowadzić dziecko. Dlatego nie należy bagatelizować niepokojących sygnałów i skonsultować się ze specjalistą.

O rehabilitacji niemowląt więcej przeczytasz TUTAJ.

Artykuł przygotowała Martyna Iwaniuk-Sawczuk
– fizjoterapeuta, terapeuta SI, Terapeuta NDT-Bobath

Źródło grafiki: Pixabay

Artykuł Asymetria u niemowląt – czy rehabilitacja zawsze jest konieczna? pochodzi z serwisu Poradnia KONWALIOWA.

Pierwsze sygnały nieprawidłowości

Często pierwszym sygnałem dla rodziców alarmującym, że ze stopami i nogami dziecka dzieje się coś niepokojącego jest obraz nóg pociechy, ustawiających się w literę ,,X” oraz płaskie, stykające się prawie całą powierzchnią z podłogą stopy. Strach i obawy mogą wynikać z zaobserwowanych zmian ustawienia osi kończyn na przestrzeni pierwszych lat życia dziecka. Do 2 roku życia cechą charakterystyczną jest szpotawe ustawienie kończyn (kształt litery ,,O”). Po tym czasie nogi dziecka zbliżają się ku środkowi, by w wieku 3 lat przejść w fizjologiczną koślawość, która utrzymuje się do około 7 roku życia. Podeszwa stopy dziecka w początkowym rozwoju jest płaska, ponieważ na całej przyśrodkowej długości jest ona wypełniona tzw. podściółką tłuszczową Spitzy’ego. Jest to swojego rodzaju „naturalna wkładka ortopedyczna”, która chroni delikatną jeszcze konstrukcję stopy dziecka. Jest to naturalne, fizjologiczne płaskostopie. Podściółka tłuszczowa utrzymuje się do 4-5 roku życia. Z przedstawionych informacji wynika zatem fakt, że w tym przypadku stosowanie wkładek korekcyjnych u dzieci do osiągnięcia wieku szkolnego (około 7r.ż.) nie ma sensu. Płaskostopie oraz koślawość kończyn dolnych w tym okresie są uwarunkowane naturalnymi procesami wzrostowymi.

„Profilaktyczne” używanie wkładek?

Co więcej – używanie wkładek korekcyjnych „profilaktycznie” działa wręcz hamująco na wzmacnianie niektórych mięśni stopy. Sztuczne podparcie blokuje udział mięśni w unoszeniu wysklepienia. Wkładka uniemożliwia prawidłowe przetoczenie stopy podczas fazy podporowej- pięta jest usztywniona i nie może wykonywać czynnego treningu, bardzo ważnego dla kształtowania wysklepienia podłużnego stopy. Również większość badań naukowych wykazuje brak istotnego wpływu używania wkładek ortopedycznych na korekcję płasko- koślawego ustawienia stóp, bez włączenia do terapii ćwiczeń korekcyjnych. Najbardziej efektywną formą leczenia jest połączenie celowanych ćwiczeń oraz wspomagająco- wkładek.

Jednak czy zawsze każdy przypadek można usprawiedliwiać fizjologiczną koślawością?

Istnieje oczywiście patologiczna stopa płasko-koślawa, niemająca nic wspólnego z naturalne występującą fazą płaskostopia. Wtedy jak najbardziej zasadne może okazać się użycie wkładek korygujących, choć nie zawsze. Oznacza to, że problem zazwyczaj nie tkwi bezpośrednio w stopie, lecz przyczyna może być zlokalizowana np. w biodrze czy skróconych mięśniach kończyn. Zniekształcona stopa w tej sytuacji to jedynie „efekt uboczny” tego, co dzieje się w innych częściach ciała. W takim przypadku stosowanie wkładek korygujących ustawienie stóp jest bezcelowe, ponieważ nie działa to na przyczynę schorzenia.

Zatem nie decydujmy się samodzielnie i nadużywajmy wkładek ortopedycznych w bucikach naszych małych pociech. Zanim zdecydujemy się na zakup wkładek korekcyjnych bądź obuwia ortopedycznego warto udać się do fizjoterapeuty, który oceni problem całościowo i ewentualnie wdroży odpowiedni plan terapii.

Artykuł przygotowała Martyna Iwaniuk-Sawczuk
– fizjoterapeuta, terapeuta SI, Terapeuta NDT-Bobath

Źródło:
B. Zukunft- Huber, Trójpłaszczyznowa manualna terapia wad stóp u dzieci, wyd. Edra Urban&Partner, Wrocław 2016

Artykuł Wkładki ortopedyczne przy stopie płasko-koślawej – kiedy są potrzebne, a kiedy nie? pochodzi z serwisu Poradnia KONWALIOWA.

Jak będzie wyglądała wizyta konsultacyjna u fizjoterapeuty? Z zasady dzielimy ją na dwie części:

1. Zebranie informacji o dziecku:

-> Pierwszą część badania stanowi rozmowa z rodzicem. Podczas niej poruszane są takie kwestie jak powód wizyty, stan zdrowia dziecka oraz historia choroby.

2. Ocena sylwetki oraz umiejętności ruchowych dziecka:

-> Jest to część praktyczna badania. Terapeuta dokonuje oceny sylwetki oraz możliwości ruchowych pacjenta. W tej części badania zawierają się również wszelkie testy układu ruchu.

Jak należy przygotować się na wizytę u fizjoterapeuty dziecięcego?

• Przygotować posiadaną dokumentację medyczną i informacje na temat historii choroby:

-> dotyczy to wszelkich zdjęć RTG, USG itp. oraz ich opisów, informacji o przeprowadzonych zabiegach i operacjach. Nie ma potrzeby wykonywania specjalistycznych badań przed pierwszą wizytą. W razie potrzeby wykonanie ich zaleci fizjoterapeuta.

• Przygotować informacje o przebiegu rozwoju ruchowego dziecka w pierwszych latach życia:

-> Dotyczy to dzieci w każdym wieku. Bardzo ważne i przydatne dla każdego terapeuty są informacje o czasie osiągania tzw. „rozwojowych kamieni milowych” (np. pełzanie, czworakowanie, pierwsze kroki), możliwym ominięciu któregoś z nich i ewentualnych zaburzeniach w tym okresie.

• Informacje o dotychczas prowadzonych terapiach:

-> Jeśli dziecko dotychczas uczęszczało bądź wciąż uczęszcza na jakiekolwiek zajęcia terapeutyczne należy taką informację przedstawić fizjoterapeucie. Uzupełnia to zebraną wiedzę o pacjencie oraz jego potrzebach i umożliwia pracę kompleksową.

• Przygotować wygodne ubranie sportowe: -> bardzo ważnym elementem każdej konsultacji jest część badania, w której sprawdzane są możliwości ruchowe dziecka i ewentualne ograniczenia układu ruchu. Wygodne ubranie, niekrępujące ruchów zapewnia swobodę i ułatwia dziecku wykonywanie wszelkich zadań.
• Założenie bielizny odpowiedniej do badania -> Jedną z części badania jest badanie przedmiotowe, do którego należy m.in. ocena sylwetki dziecka. By ocenić dokładnie sylwetkę niezbędne jest jej częściowe odsłonięcie. Dla pełnego komfortu warto przygotować bieliznę, w której pokazanie się terapeucie nie będzie krępowało dziecka.
• Przygotować pytania!

-> Jeśli macie Państwo jakiekolwiek pytania dotyczące umiejętności ruchowych oraz rozwoju ruchowego Waszego dziecka, konsultacja jest dobrą okazją do ich zadania.

• Opowiedzieć dziecku, jak taka wizyta będzie wyglądała

-> Pomoże to w zredukowaniu stresu i przygotowaniu się na nową sytuację.

Autor: Aleksandra Bąk (fizjoterapeuta) – umów wizytę

Artykuł Fizjoterapia dzieci – jak przygotować się do wizyty? pochodzi z serwisu Poradnia KONWALIOWA.